Đạo Phật và dòng Sử Việt

LỜI NHÀ XUẤT BẢN

Đạo Phật Việt Nam đã, đang và sẽ còn là một đề tài nghiên cứu hấp dẫn. Từ trước tới nay, nhiều bậc thức giả trong và ngoài Phật giáo, thuộc các thế hệ khác nhau đã công bố những công trình nghiên cứu của mình xung quanh chủ đề Đạo Phật Việt Nam. Trong đó, có những công trình sau khi ấn hành đã được dư luận bạn đọc đánh giá cao cả về mặt khoa học và Phật học.

Tác giả Trí Tạng Thích Đức Nhuận vốn là vị giáo thọ của Viện Đại Học Vạn Hạnh trước đây. Tác phẩm “Đạo Phật và Dòng Sử Việt” vốn là Tập  sơ thảo được tác giả viết ra để làm giáo trình giảng dạy cho sinh viên Phân khoa Phật học và Triết học Đông Phương thuộc Viện Đại Học Vạn Hạnh từ niên khoá 1969-1970. Sau quá trình giảng dạy giáo trình này trước năm 1975, tác giả để tâm hoàn chỉnh Tập sơ thảo trên thành cuốn sách này vào năm 1984 – tức sau 3 năm GIÁO HỘI PHẬT GIÁO VIỆT NAM  được thành lập trong cả nước (1981).

Do nội dung cơ bản có tính giáo trình, nên cuốn sách này có rất nhiều tài liệu, tư liệu được tác giả sưu tầm, trích dẫn từ nhiều nguồn khác nhau. Trong đó, có những tư liệu ngày nay đã đi vào dĩ vãng. Song, tôn trọng công đức sưu tầm khảo cứu thẩm định của tác giả, Nhà Xuất bản thấy cần phải giữ nguyên kết quả lao động của tác giả để cung cấp cho bạn đọc một cách khách quan về sử liệu cũng như Phật sử thuộc một thời kỳ đã qua trong lịch sử dân tộc.

Từ quan điểm gắn bó mật thiết giữa đạo Phật và Dân tộc và ngược lại trong tác phẩm này, ngoài những kiến giải có lý, có tình về Đạo Phật trong dòng sử Việt, tác giả mạnh dạn nêu lên những đề nghị mang tính giải pháp nhằm góp phần “Xây dựng giáo Hội Phật giáo Việt Nam” lớn mạnh trong tương lai. Những tri kiến đúng đắn của tác giả về một giáo hội không vì quyền lực thiêng liêng mà thành lập, giáo hội thành lập trên đòi hỏi của đại chúng và thực hiện giáo pháp trên Tâm duyên đại chúng, để chuyển hoá tốt đẹp đại chúng, đã và đang được từng bước biểu hiện sinh động trong đời sống Phật giáo ở nước ta từ ngày thành lập GIÁO HỘI PHẬT GIÁO VIỆT NAM đến nay.

Bên cạnh những đóng góp về mặt sử liệu và Phật sử học, tất nhiên công trình nghiên cứu này của tác giả không tránh khỏi những hạn chế vì chủ đề ĐẠO PHẬT VÀ DÒNG SỬ VIỆT là rất rộng về nhiều mặt.

Nhà xuất bản hy vọng bạn đọc tìm thấy ở đây những kiến thức, nhất là về Phật sử, Phật điển…để tiếp tục hiểu biết và khám phá trên con đường ĐẠO PHÁP VÀ DÂN TỘC – DÂN TỘC VÀ ĐẠO PHÁP mà tiền nhân đã áp dụng một cách sáng tạo từ ngày Đạo Phật du nhập vào Việt Nam đến nay.

LỜI MỞ ĐẦU

Ngay từ buổi bình minh tự chủ của dân tộc, Đạo Phật đã có những mối duyên liên hệ thắm thiết đến sự tồn vong của dòng sinh mệnh Việt Nam. Dân tộc Việt Nam, về nhân chủng, có nguồn gốc Melanesien và Indonesien cùng với các nước Đông Nam Á láng giềng trực tiếp thu nhận tinh hoa Đạo Phật vốn có chung một truyền thống sinh hoạt văn hoá nông nghiệp thảo mộc – một nền văn hoá nhân bản, bao dung, trí tuệ và khai phóng, đượm sắc thái hiếu sinh, hiếu hoà và giải thoát.

Và như chúng ta đã biết, khi hệ giáo lý Giác Ngộ, Giải thoát và Tự Chủ của đạo Phật được truyền vào Việt nam thì người Việt đã rất nồng nhiệt hân hoan đón nhận một cách chân tình, coi đó như là mạch sống của dân tộc hợp với lối sống tình cảm, tâm linh, đạo đức, suy tư và hành xử của người bản địa.

Do những nhân duyên hội ngộ ấy, đạo Phật có mặt tại Việt Nam, với chiều sâu và bề dày lịch sử trải qua 20 thế kỷ, đã cùng với dân tộc phấn đấu giành quyền cho một nước Việt Nam tự chủ, độc lập, đã gây dựng nên một nếp sống dân phong quốc tục đẹp, làm vẻ vang cho nòi giống Việt. Xuyên qua những đóng góp to lớn trong công cuộc dựng nước và giữ nước của đạo Phật Việt, kể từ các vương triều Tiền và hậu Lý Nam Đế (542-603) mở nền tự chủ cho nước nhà, đến nhà Đinh (968-980) và tiền Lê (980-1009), đạo Phật mặc nhiên được triều đình công nhận coi là quốc giáo của toàn dân, sang nhà Lý (1010-1225) và tiếp theo nhà Trần (1225-1400), đạo Phật lại càng được phát triển mạnh trong đời sống xã hội, đồng thời mở mang trên khắp mặt sinh hoạt quốc gia, đem an lành hạnh phúc đến với toàn dân, thương yêu tràn ngập…thì đồng thời nền văn hoá Đại Việt cũng vươn lên tuyệt đỉnh vinh quang.

Với những cảm nghĩ và sự thật lịch sử như đã trình bày, tôi mạo muội đặt tên cho tập tiểu luận ĐẠO PHẬT VÀ DÒNG SỬ VIỆT.

Xin thân tặng toàn thể Phật giáo đồ, những người biết thương yêu tổ quốc Việt Nam và phụng sự chính pháp.

Mùa Sen Nở, Phật Đản 2527- Tây Lịch 1984

TRÍ TẠNG – THÍCH ĐỨC NHUẬN